{"id":483,"date":"2025-06-11T12:25:02","date_gmt":"2025-06-11T09:25:02","guid":{"rendered":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/?p=483"},"modified":"2025-06-11T12:51:36","modified_gmt":"2025-06-11T09:51:36","slug":"ars-moriendi-estonia-2030-projekt-tapsustab-sonastust-elu-lopu-teemalises-kusitluses","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/2025\/06\/11\/ars-moriendi-estonia-2030-projekt-tapsustab-sonastust-elu-lopu-teemalises-kusitluses\/","title":{"rendered":"\"ARS MORIENDI ESTONIA 2030\" project refines wording in end-of-life survey"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Tartu \u00dclikooli kultuuriuuringute instituudis toimuva teadusprojekti ARS MORIENDI ESTONIA 2030 raames viidi sel kevadel l\u00e4bi sisulised arutelud, et kohandada rahvusvaheline elu l\u00f5pu teemaline m\u00f5\u00f5dik <strong>Death Literacy Index <\/strong>Eesti kultuuri- ja keeleruumi jaoks. Eesm\u00e4rgiks oli leida s\u00f5nastusi, mis oleksid m\u00f5istetavad, emotsionaalselt sobivad ja kultuuriliselt t\u00e4psed.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ekspertidest koosnev t\u00f6\u00f6grupp<\/strong> \u2013 kuhu kuulusid folkloristid, usundiuurijad, teoloogid, keeleteadlased ja palliatiivse valdkonna spetsialistid \u2013 anal\u00fc\u00fcsis p\u00f5hjalikult n\u00e4iteks selliseid m\u00f5isteid nagu <strong>valmisolek, suutlikkus ja oskused<\/strong> ning arutas, kuidas k\u00f5ige paremini t\u00f5lkida ingliskeelseid m\u00f5isteid nagu <strong>conversation, access ja capability<\/strong>. Samuti vaeti, kas kasutada otse\u00fctlevat s\u00f5na surija v\u00f5i eelistada neutraalsemat v\u00e4ljendit inimene elu l\u00f5pus.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"750\" data-attachment-id=\"492\" data-permalink=\"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/2025\/06\/11\/ars-moriendi-estonia-2030-projekt-tapsustab-sonastust-elu-lopu-teemalises-kusitluses\/sonavara\/\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Sonavara.png?fit=1024%2C1024&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1024,1024\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"S\u00f5navara\" data-image-description=\"\" data-image-caption=\"\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Sonavara.png?fit=750%2C750&amp;ssl=1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Sonavara.png?resize=750%2C750&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-492\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Sonavara.png?w=1024&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Sonavara.png?resize=300%2C300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Sonavara.png?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Sonavara.png?resize=768%2C768&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Sonavara.png?resize=12%2C12&amp;ssl=1 12w, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Sonavara.png?resize=800%2C800&amp;ssl=1 800w, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Sonavara.png?resize=600%2C600&amp;ssl=1 600w, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Sonavara.png?resize=400%2C400&amp;ssl=1 400w, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/Sonavara.png?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Arutelude tulemusel t\u00e4psustati nii skaalas\u00f5nastust kui ka tundlikke termineid nagu<strong> lein, palliatiivne ravi ja hooldusravi<\/strong>, et k\u00fcsitlus toetaks avatumat ja ausamat vestlust elu l\u00f5pu teemadel. Tegemist on olulise sammuga projekti eesm\u00e4rgi suunas \u2013 edendada teadmisi ja \u00fchiskondlikku valmisolekut elu l\u00f5pu, suremise ja leinaga seotud k\u00fcsimustes aastaks 2030.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Within the framework of the research project ARS MORIENDI ESTONIA 2030 at the Institute of Cultural Studies of the University of Tartu, substantive discussions were held this spring to adapt the international end-of-life measure Death Literacy Index to the Estonian cultural and linguistic space. The aim was to find formulations that would be comprehensible, emotionally appropriate and culturally accurate. A working group of experts - including folklorists, religious studies scholars, theologians, linguists and<a class=\"more-link\" href=\"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/2025\/06\/11\/ars-moriendi-estonia-2030-projekt-tapsustab-sonastust-elu-lopu-teemalises-kusitluses\/\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">&#8220;\u201eARS MORIENDI ESTONIA 2030\u201c projekt t\u00e4psustab s\u00f5nastust elu l\u00f5pu teemalises k\u00fcsitluses&#8221;<\/span><\/a><\/p>","protected":false},"author":265331646,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"_wpas_customize_per_network":false,"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-483","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ars_moriendi_estonia_","entry"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_likes_enabled":true,"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pgvrpi-7N","jetpack-related-posts":[{"id":786,"url":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/2025\/11\/13\/ars-moriendi-tooruhm-osales-tervisekommunikatsiooni-vorgustiku-esimesel-umarlaua-kohtumisel\/","url_meta":{"origin":483,"position":0},"title":"The roundtable introduced research projects related to health communication and discussed opportunities for cooperation. The network's future strategy was also agreed upon.","author":"Kolx Work","date":"November 13, 2025","format":false,"excerpt":"11. novembril osalesid ARS Moriendi t\u00f6\u00f6r\u00fchma liikmed Piret Paal ja Jandra Sule tervisekommunikatsiooni v\u00f5rgustiku \u00fcmarlaua esimesel kohtumisel. V\u00f5rgustiku loomine ja arendamine toimub Haridus- ja Teadusministeeriumi programmi \u201eEesti keel ja kultuur digiajastul\u201c\u00a0projekti \u201eT\u00e4hendusloome sotsiaalmeedias: tervis ja rahvap\u00e4rane m\u00f5tteviis\u201c (EKKD-TA32)\u00a0toel. V\u00f5rgustiku eesm\u00e4rk on edendada koost\u00f6\u00f6d ja infovahetust eri akadeemiliste distsipliinide, teadus- ja\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ars Moriendi Estonia projekt&quot;","block_context":{"text":"Ars Moriendi Estonia projekt","link":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/category\/ars_moriendi_estonia_\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Foto_Eesti-tervisekommunikatsiooni-vorgustik-11.11.25-300x225.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Foto_Eesti-tervisekommunikatsiooni-vorgustik-11.11.25-300x225.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Foto_Eesti-tervisekommunikatsiooni-vorgustik-11.11.25-300x225.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Foto_Eesti-tervisekommunikatsiooni-vorgustik-11.11.25-300x225.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":486,"url":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/2025\/06\/11\/palju-onne-ars-moriendi-estonia-meeskonnale-ja-kristi-hennole-multimeediakeskusest\/","url_meta":{"origin":483,"position":1},"title":"Congratulations to the Ars Moriendi Estonia team and Kristi Henno from the Multimedia Centre!","author":"Kolx Work","date":"June 11, 2025","format":false,"excerpt":"Meil on suur r\u00f5\u00f5m teatada, et meie poster valiti visuaalselt k\u00f5ige kaasavamaks Best Care for the Dying Malaga suvekoolis (https:\/\/www.bestcareforthedying.org\/summer-school), mis keskendus elu l\u00f5pu ravi parandamisele ja surevale inimesele v\u00e4\u00e4rika toe pakkumisele. Postri eesm\u00e4rk oli tutvustada Eesti konteksti erip\u00e4rasid seoses surma ja suremisega seotud teadmiste, hoiakute ning praktikateni j\u00f5udmise v\u00f5imalusi.\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ars Moriendi Estonia projekt&quot;","block_context":{"text":"Ars Moriendi Estonia projekt","link":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/category\/ars_moriendi_estonia_\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/plakat.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/plakat.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/plakat.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/06\/plakat.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":2,"url":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/2025\/04\/25\/hello-world\/","url_meta":{"origin":483,"position":2},"title":"Ars Moriendi Estonia 2030 research project has started work","author":"Kolx Work","date":"April 25, 2025","format":false,"excerpt":"K\u00e4esoleva aasta jaanuaris algas Eesti teadusagentuuri rahastatud teadusprojekt PRG2623 \u201eARS MORIENDI ESTONIA 2030: meditsiiniantroploogiline ja lingvistiline uuring elu l\u00f5pu ja surmaga seotud teadmiste t\u00f5stmiseks\u201c. Projekti viib l\u00e4bi Tartu \u00dclikooli humanitaarteaduste ja kunstide valdkonna kultuuriteaduste instituut ning vastutavaks t\u00e4itjaks on meditsiiniantropoloog Piret Paal. Selles teadusalade-vahelises projektis osalevad folkloristid, usundiloolased, keeleteadlased ja\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ars Moriendi Estonia projekt&quot;","block_context":{"text":"Ars Moriendi Estonia projekt","link":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/category\/ars_moriendi_estonia_\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Ars_moriendi_estonia_pohilogo_beesil_taustal_-01.png?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Ars_moriendi_estonia_pohilogo_beesil_taustal_-01.png?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Ars_moriendi_estonia_pohilogo_beesil_taustal_-01.png?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Ars_moriendi_estonia_pohilogo_beesil_taustal_-01.png?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Ars_moriendi_estonia_pohilogo_beesil_taustal_-01.png?resize=1050%2C600&ssl=1 3x"},"classes":[]},{"id":918,"url":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/2026\/02\/05\/osale-uuringus\/","url_meta":{"origin":483,"position":3},"title":"Osale uuringus!","author":"Kolx Work","date":"February 5, 2026","format":false,"excerpt":"Hea kodulehe k\u00fclastaja! Kutsume Teid panustama olulisse uuringusse, mille eesm\u00e4rk on m\u00f5ista ja toetada inimese valmisolekut elu l\u00f5pu t\u00e4henduslike teemadega tegelemisel. \u00a0M\u00f5\u00f5dik aitab hinnata, kuidas inimesed m\u00f5testavad surelikkust, elu l\u00f5ppu ja elatud elu t\u00e4hendust ning millist tuge v\u00f5iks \u00fchiskond pakkuda, et neid teemasid rohkem ja avatumalt k\u00e4sitleda. Death Literacy Index\u2019i\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ars Moriendi Estonia projekt&quot;","block_context":{"text":"Ars Moriendi Estonia projekt","link":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/category\/ars_moriendi_estonia_\/"},"img":{"alt_text":"Ars moriendi estonia 2030 k\u00fcsitlus","src":"https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Ars_Moriendi_Estonia_2030_Postkaart_a6_b5_5-300x213.png?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Ars_Moriendi_Estonia_2030_Postkaart_a6_b5_5-300x213.png?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Ars_Moriendi_Estonia_2030_Postkaart_a6_b5_5-300x213.png?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Ars_Moriendi_Estonia_2030_Postkaart_a6_b5_5-300x213.png?resize=700%2C400&ssl=1 2x"},"classes":[]},{"id":461,"url":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/2025\/06\/10\/tood-alustas-elulopu-ja-surma-terminikomisjon\/","url_meta":{"origin":483,"position":4},"title":"Elul\u00f5pu ja surma terminikomisjon","author":"Kolx Work","date":"June 10, 2025","format":false,"excerpt":"2025. aasta maikuus alustas t\u00f6\u00f6d ARS MORIENDI ESTONIA terminikomisjon, mille eesm\u00e4rk on luua esimene eestikeelne elul\u00f5pu ja surmaga seotud m\u00f5istete terminibaas. Projekti jooksul kaardistatakse valdkonna olemasolev terminoloogia, tuvastatakse selle kitsaskohad ja arendatakse vajadusel uusi termineid, et toetada selget ja \u00fcheselt m\u00f5istetavat suhtlust k\u00f5igi osapoolte vahel. Tegemist on valdkonnaga, millega ei\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ars Moriendi Estonia projekt&quot;","block_context":{"text":"Ars Moriendi Estonia projekt","link":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/category\/ars_moriendi_estonia_\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1000026606-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1000026606-1.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1000026606-1.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1000026606-1.jpg?resize=700%2C400&ssl=1 2x, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1000026606-1.jpg?resize=1050%2C600&ssl=1 3x, https:\/\/i0.wp.com\/arsmoriendi.ee\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/1000026606-1.jpg?resize=1400%2C800&ssl=1 4x"},"classes":[]},{"id":800,"url":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/2025\/11\/28\/ars-moriendi-tooruhm-arsi-sugiskonverentsil\/","url_meta":{"origin":483,"position":5},"title":"Ars moriendi working group at the ARS autumn conference","author":"Kolx Work","date":"November 28, 2025","format":false,"excerpt":"2.-3. detsembril 2025 toimub Eesti Kirjandusmuuseumis (Vanemuise 42, Tartu) Akadeemilise Rahvaluule Seltsi (ARS) s\u00fcgiskonverents, millega t\u00e4histatakse folklorist Anu Korbi 75. ning ARSi 100. s\u00fcnnip\u00e4eva. Konverentsi teemaks on inimuuringute eetika humanitaarteadustes ning oodata on huvitavaid ettekandeid ja arutelusid, kus muuhulgas esinevad ja osalevad ka Ars Moriendi 2030 t\u00f6\u00f6r\u00fchma liikmed. Madis Arukask\u2026","rel":"","context":"In &quot;Ars Moriendi Estonia projekt&quot;","block_context":{"text":"Ars Moriendi Estonia projekt","link":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/category\/ars_moriendi_estonia_\/"},"img":{"alt_text":"","src":"","width":0,"height":0},"classes":[]}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/483","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/265331646"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=483"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/483\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":494,"href":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/483\/revisions\/494"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=483"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=483"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arsmoriendi.ee\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=483"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}